DİYALİZ HASTALARINDA BESLENME

20.01.2021 - Çarşamba 22:55

Tokat Böbrek ve Diyaliz Hastaları Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Başkanı Turan MELEK “Diyaliz hastalarında beslenmenin çok önemli olduğunu, diyalizin böbreklerin işlevini yerine getirdiğini ancak bu görevi sağlıklı bir insan böbreği kadar iyi yapamadığını belirtti.

Vücuttaki artık ve zararlı maddeler tam olarak temizlenemez doğru beslenmeyle biriken bu zararlı maddeler daha az olur ve ortaya çıkan rahatsız edici şikâyetler (bulantı kusma tansiyon yüksekliği nefes darlığı) uygun beslenme ile hafifletilebilir. Sağlıklı insanlarda olduğu gibi diyaliz hastaları da gerekli olan enerjiyi öncelikle karbonhidrat ve yağlardan sağlar. Eğer gerekli miktarda kaloriyi sağlayabilecek besin alınmazsa vücut enerji ihtiyacını karşılamak için kendi yapı taşlarını yıkacaktır. Buna bağlı olarak da ileri derecede halsizlik zayıflık ve enfeksiyonlara karşı dirençsizlik ortaya çıkar

Enerji (kalori) İhtiyacı yaş kilo ve günlük faaliyet durumuna göre değişir ortalama olarak bir günde vücudunuzun her kg İçin 35-40 kalori almalısınız örneğin 70 kg ağırlığındaysanız 70x35=2450 bir günde ortalama olarak 2400-2700 kalori almanız gereklidir her hastanın kalori İhtiyacı farklıdır zayıfsanız fazla kalori almalısınız kilolu İseniz daha az kalori alıp hem he egzersiz yapmalısınız çünkü böbrek hastalarının hem çok zayıf hem de çok kilolu olmaları sakıncalıdır diyalize giren hastalarda protein İhtiyacı artar bunun en önemli nedeni diyaliz sırasında protein yapımında yer alan maddelerin kaybedilmesidir diyalize başladığınızda alacağınız protein miktarını fazlalaştırmalısınız bunun İçin günde kg başına 1.5 gr protein yeterlidir örneğin 70 kg İseniz yaklaşık 100 gr protein yeterli olur alacağınız proteinlerin hayvansal kaynaklı olmasına özen gösteriniz çünkü hayvansal kaynaklı proteinler bitkisel kaynaklılara göre daha değerlidirler protein yönünden en zengin ve değerli besinlerden biri yumurtadır yumurtanın sarısı fazla miktarda kolesterol İçerdiğinden kan yağları yüksek olan hastalar İçin uygun değildir fakat yumurta beyazı her gün alınması gereken önemli bir gıdadır diyaliz hastalarının diyetinde karbonhidratlar karbonhidrattan zengin gıdalar günlük enerjimizin büyük kısmını oluşturur ve çok tüketilir ekmek makarna yufka pasta börek pilav tatlı olarak bal pekmez reçel yoğun karbonhidrat kaynaklarıdır bu gıdaların çok tüketilmesi hem sağlıksızdır hem de kilo alımına yol açar kilo durumunuza göre yiyeceğiniz karbonhidratlı gıdaları ayarlamalısınız karbonhidratlardaki (ekmek makarna pirinç bulgur ve özellikle kuru bakliyat) protein miktarı İle ette bulunan protein benzerlik gösterir bundan dolayı kurubaklagil aldığınızda o gün yiyeceğiniz et miktarına dikkat etmelisiniz diyaliz hastalarının diyetinde yağlar önemli kalori kaynağı olduğu İçin dikkat edilmesi ve kilo durumuna göre ayarlanması gereken besinlerdir bazı yağlarda bulunan kolesterol sağlığınızı olumsuz yönde etkiler kan kolesterolünün yüksek olması kalp ve damar hastalıklarının ortaya çıkması İçin önemli bir risk faktörüdür bu nedenle diyetinizde kolesterol yönünden kısıtlama yapmalısınız hayvansal kaynaklı yağlar (tereyağı İç yağı kuyruk yağı vb ) fazla kolesterol İçerirler zeytin yağı ve çiçek yağlarını tercih edebilirsiniz diyaliz hastalarının diyetinde su ve sıvı gıdalar en sık rastlanılan sorun alınan sıvının miktarı İle İlgilidir diyalizde geçen süre İlerledikçe pek çok hastanın İdrarı tamamen kesilir İçilen su ve diğer alınan sıvılar vücutta birikir.1-2 gün İçinde kilonuzun artması ve vücudunuzda şişliklerin ortaya çıkması aldığınız suyun çok fazla olduğunu gösterir genel olarak yemeklerde dahil bir günde 1000 - 1500 ml civarında sıvı almalısınız ancak değişik nedenlerle diyalize yeterli sıklıkta giremiyorsanız daha da az sıvı almalısınız

İki diyaliz arasında 1.5-2 kg dan fazla kilo almamaya çalışmalısınız bu durumda hem su fazlalığına bağlı sorunlar (bacaklarda şişlik tansiyon yüksekliği nefes darlığı vb ) ortaya çıkar hem de diyaliz sırasında fazla suyun çekilmesine bağlı olarak adale krampları ve tansiyon düşüklüğü gibi rahatsız edici belirtiler görülür diyaliz hastalarının diyetinde tuz yeterli miktarda atılamayacağı İçin vücudunuzda birikir ve bu durum suyunda birikmesine yol açar tansiyonunuzu yükseltir ve kalp yetersizliğine sebep olabilir bu nedenle tuz kısıtlaması yapmak gereklidir bu diyetlerde bir günlük tuz alımı 1-2 gr dolaylarındadır yemeklerinize İlave tuz atmayınız yiyeceklerinizi zeytin turşu konserve gibi çok tuz İçeren besinlerden seçmeyiniz baharat ve çeşnilerle tatlandırabilirsiniz hazır çorba ve yemeklerde gereğinden fazla tuz bulunduğunu unutmayınız

Diyaliz hastalarının diyetinde potasyum İdrarla atılamadığı İçin kan potasyum düzeyi yükselir ve hayati tehlikeler yaratır dikkat etmeniz gereken nokta aldığınız besinlerdeki potasyum miktarıdır fazla potasyum İçeren (süt patates muz portakal kurutulmuş meyveler baklagiller özellikle unutulmamalı hazır meyve suları) besinlerden kaçınmalısınız öncelikle doktorunuzdan kan potasyum seviyenizin durumunu öğrenmelisiniz besinlerdeki potasyum miktarını İyi bilmeli ve diyetinizi ona göre düzenlemelisiniz doktorunuz size yardımcı olacaktır ayrıca kan potasyumunu düşürecek bazı İlaçları gerektikçe size verecektir diyaliz hastalarının diyetinde kalsiyum böbrek hastalığının seyri sırasında kemik zayıflığını önlemenin en İyi yollarından biri yeterli miktarda kalsiyum almaktır diyet İle yeterli kalsiyum miktarlarına erişilemiyor İse doktorunuz size kalsiyum İçeren İlaçlar verecektir bunları düzenli bir şekilde kullanınız. Çok nadir de olsa bazı hastalarda kalsiyum seviyesi yüksek seyreder bu durumda diyetteki kalsiyum ve İlaçlar problem yaratabilirler muhakkak doktorunuzun önerilerine uyunuz diyaliz hastalarının diyetinde fosfor yeterli miktarda atılamadığı İçin kan fosfor düzeyi yüksek olur bu durumda kemik zayıflığı kas güçsüzlüğü eklem ağrıları ve kolay kırılmalar ortaya çıkabilir besinlerle aldığınız fosfor düzeyine dikkat etmelisiniz doktorunuz size gıdalarla alınan fosforun kana geçmesini önleyecek İlaçlar verecektir bu İlaçları her zaman aynı miktarda kullanmayınız fosfor İçeriği yüksek gıdalar aldığınızda daha yüksek dozda İlaç kullanınız bu İlaçları her zaman yemek yerken alınız

Diyaliz hastalarının diyetinde demir ve vitaminler bulantı ve kusmaya bağlı olarak ve İştahsızlık nedeniyle yeterli düzeyde beslenemezseniz vücudunuzda demir ve vitamin eksiklikleri olacaktır bu maddeleri İçeren İlaçları almanızla eksiklikler tamamlanacaktır diyaliz sırasında bir miktar demir vücuttan kaybedilir bunun İçin diyaliz hastalarının çoğuna demir İçeren İğneler ve haplar uygulanır pek çok vitamin ve mineral de diyaliz esnasında kaybedilir. Diyaliz hastalarında d vitamini eksikliği olur ve İlaçla takviye edilir böbrek yetersizliğinde a vitamini artar ve bu vitamini İçeren İlaçları almak zararlı olabilir doktorunuzun size önerdiği vitaminleri düzenli şekilde alınız kendi başınıza ve diğer hastaların önerileriyle İlaç almayınız

Diyaliz hastalarının bir günde almaları gereken vitamin miktarları

Vitamin b1 1,5 mg,Vitamin b2 1,8 mg,Vitamin b6 10 mg,Vitamin b12 3 mcg,Vitamin c 60 mg,Vitamin d 0,25-1 mcg

Vitamin e 15 ünite

YORUM YAZ
Tokat Duvar Kağıdı
YAZARLAR